Dinsdag 7 juli 2026, commissie Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW)

NB. Mocht de commissie ten aanzien van bepaalde in deze vergadering geagendeerde wetsvoorstellen besluiten dat deze als hamerstuk kunnen worden afgedaan, of dat daarover kan worden gestemd zonder plenair debat, dan zal dit conform gebruik aan het einde van de vergadering van 7 juli 2026 plaatsvinden. De afhandeling hoeft dan niet te wachten totdat het zomerreces voorbij is.

Beslispunt

Welke procedure wenst de commissie te volgen:

• - 

  een datum te bepalen voor het leveren van inbreng voor een verslag;
• - 

  te volstaan met een blanco verslag (geen vragen of opmerkingen, afdoen als hamerstuk of stemming);
• - 

  te volstaan met een verslag onder voorbehoud van plenaire behandeling (geen schriftelijke behandeling, wel een mondelinge behandeling plenair)?

Toelichting

• - 

  Het wetsvoorstel is op 2 juli 2026 aangenomen door de Tweede Kamer (zie het stemmingsoverzicht in de bijlage).
• - 

  Dit wetsvoorstel herziet de Mediawet 2008 met als doel de lokale publieke omroep te versterken. Daartoe wordt de bekostiging van lokale publieke omroepen overgeheveld van gemeenten naar het Rijk, worden de verzorgingsgebieden vergroot en wordt het aantal lokale publieke omroepen teruggebracht tot maximaal tachtig. Daarnaast worden de positie van de Nederlandse Lokale Publieke Omroepen (NLPO) als landelijk samenwerkings- en coördinatieorgaan en de aanwijzings- en bekostigingssystematiek voor lokale publieke omroepen wettelijk geregeld.
• - 

  Ter informatie is opgenomen de brief van de minister van OCW van 27 mei 2026 (36.917, A) die eerder reeds onder de aandacht is gebracht op de commissievergadering van 2 juni 2026. Daarbij wordt ingegaan op de verwachte financiering van lokale omroepen bij de beoogde invoering van het nieuwe bestel in 2028 en op de resultaten van een door de VNG uitgevoerde inventarisatie naar de (toekomstige) bekostiging door gemeenten. Daarnaast bevat de brief een toelichting op de meest recente rapportage van het Commissariaat voor de Media over de bekostiging van lokale publieke omroepen in de periode 2022–2024.

Amendementen

De Tweede Kamer heeft, ondanks ontrading door de minister van OCW, amendement nr. 12 van het lid Mohandis (PRO) aangenomen over de verplichte intrekking van de aanwijzing bij de derde bestuurlijke sanctie (TK 36.917, 12). Het amendement wijzigt de voorgestelde bevoegdheid van het Commissariaat voor de Media om een aanwijzing van een lokale publieke media-instelling in te trekken. Waar het wetsvoorstel bepaalt dat het Commissariaat een aanwijzing kan intrekken, bepaalt het amendement dat het Commissariaat de aanwijzing moet intrekken indien binnen een periode van een jaar drie bestuurlijke sancties zijn opgelegd, voor zover het Commissariaat de aanwijzing niet al eerder heeft ingetrokken. De minister ontraadde het amendement, omdat hiermee de beoordelingsruimte van het Commissariaat bij een ingrijpende toezichtmaatregel volgens haar te zeer wordt beperkt.

Internetconsultatie en uitvoeringstoetsen

Conform de Kamernotitie Uitvoerbaarheid, handhaafbaarheid en doenvermogen burgers treft u hieronder een overzicht met link naar de internetconsultatie en uitvoeringstoetsen:

Beslispunt

Wenst de commissie:

• - 

  een datum te bepalen voor het leveren van inbreng voor een tweede verslag?
• - 

  het wetsvoorstel af te doen als hamerstuk of na stemming?
• - 

  aan de Kamervoorzitter een datumvoorstel voor een plenair debat te doen?

Toelichting

• - 

  Het wetsvoorstel is op 7 april 2026 aangenomen door de Tweede Kamer (zie bijgevoegd stemmingsoverzicht).
• - 

  Het wetsvoorstel heeft tot doel de noodzakelijke voorwaarden te creëren om langdurig schoolverzuim van leerlingen en studenten te voorkomen en te verminderen.
• - 

  Op 21 april 2026 heeft de commissie besloten inbreng te leveren voor het verslag. Op 19 mei 2026 is inbreng geleverd door de fracties van GroenLinks-PvdA, de VVD, het CDA, de SP en de SGP. Het verslag is op 2 juni 2026 vastgesteld (36.663, B).
• - 

  De Kamer heeft de nota naar aanleiding van het verslag op 2 juli 2026 ontvangen (36.663, C). De commissie bespreekt vandaag de nadere procedure.

Beslispunt

Wenst de commissie:

• - 

  een datum te bepalen voor het leveren van inbreng voor een tweede verslag?
• - 

  het wetsvoorstel af te doen als hamerstuk of na stemming?
• - 

  aan de Kamervoorzitter een datumvoorstel voor een plenair debat te doen?

Toelichting

• - 

  Het wetsvoorstel is op 15 april 2026 aangenomen door de Tweede Kamer (zie bijgevoegd stemmingsoverzicht).
• - 

  Met dit wetsvoorstel wordt het stelsel van onderwijshuisvesting geoptimaliseerd. Gemeenten worden verplicht een integraal huisvestingsplan (IHP) vast te stellen en schoolbesturen een meerjarenonderhoudsplan (MJOP). Daarnaast wordt het begrip 'renovatie' toegevoegd aan de voorzieningen in de huisvesting waarvoor gemeenten verantwoordelijk zijn. Tot slot wordt in het primair onderwijs, in lijn met het voortgezet onderwijs, mogelijk gemaakt om exploitatieoverschotten te investeren in huisvesting.
• - 

  Ter informatie is als bijage opgenomen de Wetenschapstoets Wet planmatige aanpak onderwijshuisvesting (36.692) die door Parlement & Wetenschap met betrekking tot dit wetsvoorstel is uitgevoerd. Parlement & Wetenschap wil wetenschappelijke inzichten een prominente plaats geven in het parlementaire proces. De Tweede Kamer en zeven nationale wetenschapsorganisaties werken hiertoe samen.
• - 

  Op 21 april 2026 heeft de commissie besloten inbreng te leveren voor het verslag. Op 19 mei 2026 is inbreng geleverd door de fracties van GroenLinks-PvdA, de BBB, D66, het CDA en de ChristenUnie. Het verslag is op 2 juni 2026 vastgesteld (36.692, B).
• - 

  De Kamer heeft de nota naar aanleiding van het verslag op 3 juli 2026 ontvangen (36.692, C). De commissie bespreekt vandaag de nadere procedure.

Beslispunt

Welke fracties wensen vandaag inbreng te leveren voor schriftelijk overleg met de minister van OCW naar aanleiding van de Stand van de uitvoering OCW 2026 (36.800 VIII, H)?

Toelichting

• - 

  In de commissievergadering van 26 november 2024 is de notitie 'Uitvoerbaarheid, handhaafbaarheid en doenvermogen' ter kennisneming bijgevoegd. Deze notitie is opgesteld door een werkgroep van de Eerste Kamer en bevat concrete aanbevelingen om in de Kamercommissies focus te blijven houden op uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid van ontwerpregelgeving en rekening te houden met het doenvermogen van burgers. De notitie bevat vijf voorstellen voor acties in de Eerste Kamercommissies. Voorstel 4 luidt: De jaarlijkse standen van de uitvoering van de uitvoeringsorganisaties (die ten grondslag liggen aan het generieke rapport Staat van de Uitvoering) ter bespreking agenderen in de verantwoordelijke commissie(s) .
• - 

  Op 16 juni 2026 is de nieuwe Stand van de uitvoering OCW aan de Kamer aangeboden. In deze editie ligt de focus op de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO), de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) en het Nationaal Archief (NA).
• - 

  Op 23 juni 2026 besloot de commissie om vandaag (7 juli 2026) gelegenheid te bieden voor het leveren van inbreng voor schriftelijk overleg naar aanleiding van de brief van de minister van OCW en de staatssecretaris van O&E ter aanbieding van de Stand van de Uitvoering OCW 2026 (36.800 VIII, H).

Tweede Kamer

De Tweede Kamercommissie voor OCW heeft op 18 juni 2026 besloten de brief te betrekken bij het schriftelijk overleg over het Jaarverslag 2025 en de Staat van het Onderwijs 2026 op donderdag 25 juni 2026. De beantwoording is voorzien voor de start van het nieuwe parlementaire jaar.

Beslispunt

Wenst de commissie met de staatssecretaris van Onderwijs en Emancipatie in schriftelijk overleg te treden naar aanleiding van de brief van 24 juni 2026 (31.293 / 36.699, H)?

Toelichting

Bij brief van 24 juni 2026 informeert de staatssecretaris van Onderwijs en Emancipatie de Kamer over haar voornemen om de aanpak van het Masterplan basisvaardigheden aan te scherpen met een Versterkingsagenda Taal en andere Basisvaardigheden (31.293 / 36.699, H). De brief volgt op de aankondiging van de staatssecretaris tijdens de plenaire behandeling van het wetsvoorstel 'Wet herziening wettelijke grondslagen kerndoelen' (36.699) op 26 mei 2026 dat zij de Kamer vóór de zomer nader zou informeren over de dalende prestaties op met name de basisvaardigheden en de voorgenomen Versterkingsagenda. De staatssecretaris constateert dat de prestaties van leerlingen op de basisvaardigheden, met name op het gebied van taal, nog steeds onder druk staan en acht het noodzakelijk om de bestaande aanpak aan te scherpen. Zij kondigt aan dat de komende periode de doelstellingen, concrete plannen en het bijbehorende tijdpad voor de Versterkingsagenda worden uitgewerkt. De Kamer ontvangt hiervan in het najaar een verdere uitwerking. Daarnaast kondigt de staatssecretaris aan dat de Kamer in het najaar een uitgebreidere reactie ontvangt op het International Early Learning and Child Well-being Study (IELS).

Tweede Kamer

De Tweede Kamercommissie van OCW heeft op 2 juli 2026 besloten de brief te agenderen voor het commissiedebat Onderwijskwaliteit, curriculum en basisvaardigheden en onderwijskwaliteit op woensdag 2 december 2026.

Beslispunten

• - 

  Wenst de commissie naar aanleiding van de brief van 3 juli 2026 (36.725 VIII, N) met de minister van OCW in schriftelijk overleg te treden of neemt zij deze voor kennisgeving aan?
• - 

  Geeft de brief van 3 juli 2026 (36.725 VIII, N) aanleiding de status van toezegging T04069 te wijzigen?

Toelichting

• - 

  Tijdens de Algemene Financiële Beschouwing (AFB) van 2 oktober 2025 is in de Tweede Kamer de motie Kostić c.s aangenomen (Kamerstuk 36 800 IX, nr. 29). De motie verzoekt de regering te bevestigen dat aangenomen amendementen binnen begrotingsartikelen altijd worden uitgevoerd, waarbij ook wordt verwezen naar een Kamerbrief van voormalig minister van OCW uit 2020 (Kamerstuk 31 865, nr. 173). De motie houdt verband met het aangenomen amendement Kostić c.s. over het stapsgewijs afbouwen van subsidies voor apenproeven naar nul in 2030 (Kamerstuk 36 725 VIII, nr. 11).
• - 

  Tijdens het debat in de Eerste Kamer op 14 oktober 2025 over de wijziging van de begrotingsstaten van het Ministerie van OCW voor het jaar 2025 (36.725 VIII) heeft de minister van OCW, naar aanleiding van vragen van de leden Rietkerk (CDA) en Visseren-Hamakers (PvdD), de Kamer toegezegd (T04069) de motie Kostić c.s (36.800 IX, nr. 29) uit te voeren, daaronder begrepen zowel de uitvoering van het aangenomen amendement Kostić c.s. over het stapsgewijs afbouwen van subsidies voor apenproeven naar nul in 2030 (TK 36.725 VIII, nr. 11) als het voorstel uit de toelichting van dit amendement. Toezegging T04069).
• - 

  Als reactie op de motie Kostić c.s (TK 36.800 IX, nr. 29) heeft de minister van Financiën op 12 november 2025 een brief aan de Tweede Kamer gestuurd. In deze brief wordt toegelicht hoe in beginsel wordt omgegaan met aangenomen amendementen die geen wijziging aanbrengen aan een begrotingswet. Een afschrift van deze brief is aan de Eerste Kamer gezonden omdat (zo volgt uit de beslisnota ook) leden van de Eerste Kamer vragen hebben gesteld over de motie Kostić c.s (TK 36.800 IX, nr. 29) en het amendement (TK 36.725 VIII, nr. 11), onder meer bij de AFB en de behandeling van de wijziging van de begrotingsstaten van het Ministerie van OCW voor het jaar 2025 (36.725 VIII) op 14 oktober 2025. In deze brief werd onder meer aangegeven dat de minister van OCW in 2026 een brief zal sturen aan de Kamer over de wijze waarop het voorstel uit de toelichting van het amendement Kostić c.s. onverkort zal worden uitgevoerd.
• - 

  Op 18 november 2025 heeft de commissie besloten voornoemde brief van 12 november 2025 voor kennisgeving aan te nemen en toezegging T04069 als openstaand te handhaven, in afwachting van de aangekondigde brief. Laatstgenoemde brief is op 3 juli 2026 ontvangen (36.725 VIII, N).

Beslispunt

Wenst de commissie naar aanleiding van de aanbiedingsbrief van de Raad voor Cultuur aan de minister van OCW betreffende het advies ‘Ieder zijn aandeel. Naar een evenwichtig financieel ecosysteem voor de cultuursector’ en/of de kabinetsreactie met de minister van OCW (TK 32.820, 580) in schriftelijk overleg te treden?

Toelichting

• - 

  Op 28 oktober 2025 heeft de commissie een gesprek gevoerd met de Raad voor Cultuur over het jaarverslag 2024 en de plannen van de raad. Tijdens dit gesprek kwam onder meer het (toen nog te verschijnen) advies van de raad over de financiering van kunst en cultuur aan de orde.
• - 

  De Raad voor Cultuur heeft dit advies, 'Ieder zijn aandeel. Naar een evenwichtig financieel ecosysteem voor de cultuursector', bij brief van 13 november 2025 aangeboden aan de minister van OCW. De commissie is hierover geïnformeerd. De aanbiedingsbrief en het advies zijn ter informatie opgenomen op de agenda van de commissievergadering van 18 november 2025. Op verzoek van het lid Jaspers (BBB) heeft de commissie toen besloten het onderwerp op 2 december 2025 voor procedure te agenderen.
• - 

  Op 2 december 2025 heeft de commissie besloten de behandeling van het agendapunt aan te houden tot na ontvangst van de kabinetsreactie op het advies en na het wetgevingsoverleg over de OCW-begroting, onderdeel Cultuur, in de Tweede Kamer op 19 januari 2026.
• - 

  De Tweede Kamer heeft een afschrift ontvangen van de aanbiedingsbrief van de Raad voor Cultuur aan de minister van OCW. De minister heeft bij brief van 18 december 2025 aangegeven de komende periode met de sector en haar financiers over het advies in gesprek te gaan en de Kamer rond de zomer uitgebreider te informeren (TK 32.820, 560). Het conceptverslag van het wetgevingsoverleg van 19 januari 2026 is als bijlage toegevoegd.
• - 

  De kabinetsreactie is op 2 juli 2026 ontvangen. Nu zowel de kabinetsreactie is ontvangen als het wetgevingsoverleg over de OCW-begroting, onderdeel Cultuur, heeft plaatsgevonden, is het agendapunt opnieuw geagendeerd.

A - Advies Raad voor Cultuur over AI in de culturele sector

Ter informatie is op 30 juni 2026 het advies 'Kunstzinnig boven kunstmatig. Naar een waardengedreven toepassing van AI in de culturele en creatieve sector' van de Raad voor Cultuur ontvangen. In het advies pleit de raad voor een waardengedreven ontwikkeling en toepassing van AI, waarbij de culturele en creatieve sector een actieve rol speelt.

De Raad voor Cultuur biedt aan het advies desgewenst toe te lichten. Desgewenst kan dit worden betrokken bij het reeds geplande gesprek met de Raad voor Cultuur op 3 november 2026.

B – Beleidsreactie op de evaluatie van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO)

Op 1 juli 2026 is de beleidsreactie van de minister van OCW op de evaluatie van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) over de periode 2020–2024 ontvangen. De minister onderschrijft de positieve conclusies uit de evaluatie en gaat in op de opvolging van de aanbevelingen ten aanzien van onder meer de financieringsrol, governance en aansturing van NWO.

Er staat over dit onderwerp tevens een schriftelijk overleg open. De commissie heeft de minister van OCW bij brief van 24 juni 2026 vragen gesteld over de evaluatie van de NWO (25.268, AF met bijlagen).

C – Jaarverslag 2025 Rathenau Instituut

Op 25 juni 2026 is het jaarverslag 2025 van het Rathenau Instituut ontvangen. Het jaarverslag geeft een overzicht van de in 2025 uitgevoerde activiteiten uit het Werkprogramma 2025–2026 en beschrijft de bijdrage van het instituut aan de wetenschap en het politieke en maatschappelijke debat over ontwikkelingen op het gebied van wetenschap, technologie en innovatie.

D - Jaarverslag 2025 Inspectie van het Onderwijs

Ter informatie is een brief van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en de staatssecretaris van Onderwijs en Emancipatie van 22 juni 2026 ontvangen, waarbij het Jaarverslag 2025 van de Inspectie van het Onderwijs aan de Eerste Kamer wordt aangeboden. In de brief worden de belangrijkste ontwikkelingen en bevindingen uit het jaarverslag kort toegelicht.

E – Onderzoekskaders 2025 Inspectie van het Onderwijs (versie 1 augustus 2026)

Ter informatie is op 2 juli 2026 een brief van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en de staatssecretaris van Onderwijs en Emancipatie ontvangen, waarbij de Onderzoekskaders 2025 (versie 1 augustus 2026) van de Inspectie van het Onderwijs worden aangeboden. Tevens zijn het geactualiseerde Advieskader nieuwe scholen en de verslagen van het overleg dat de inspectie voorafgaand aan de voordracht heeft gevoerd met vertegenwoordigers van het onderwijsveld en andere betrokkenen bijgevoegd.

F - Termijnbrief slotwet en decharge jaarverslag OCW 2025

De slotwetten over het jaar 2025, waaronder de slotwet OCW 2026 (36.945 VIII) zijn in de Tweede Kamer zonder stemming aangenomen. Dat betekent dat deze in de Eerste Kamer op de Termijnbrief komen. Daarnaast heeft de Tweede Kamer met inachtneming van de diverse toezeggingen van bewindspersonen ter verbetering van financieel beheer decharge verleend voor het door de ministers gevoerde financiele beheer in 2025. Alleen aan de minister van OCW is nog geen decharge verleend omdat met betrekking tot het jaarverslag van dat ministerie nog een schriftelijk overleg loopt. Decharge over het jaarverslag van OCW is daarom uitgesteld tot na afronding van de behandeling van het jaarverslag (naar verwachting direct na het zomerreces). Ingevolge artikel 2.40 van de Comptabiliteitwet zal pas nadat de Tweede Kamer decharge heeft verleend het jaarverslag OCW 2025 worden doorgezonden naar de Eerste Kamer.

Hieronder is een overzicht van de openstaande correspondentie weergegeven. Een overzicht van wetsvoorstellen die bij de commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) in (schriftelijke) behandeling zijn, is hier te raadplegen.