Toezegging Toekomstperspectief landbouw en stikstofruimte (36.848)

De minister van Algemene Zaken zegt de Kamer, naar aanleiding van vragen van het lid Van Hattem (PVV), toe dat de minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur in een beleidsbrief nader in zal gaan op het toekomstperspectief voor de landbouwsector, waaronder de relatie tussen stikstofruimte, natuurherstel en de mogelijkheden voor boeren om hun bedrijfsvoering voort te zetten.

Handelingen I 2025/2026, nr. 24, item 8, p.52.

De heer Van Hattem (PVV):

Dank, voorzitter. Ik hoor de minister-president spreken over gebruiksruimte voor stikstof. Nu krijgen we toch een punt dat de minister-president het tegelijkertijd heeft over perspectief voor onze boeren. Als we het hebben over gebruiksruimte voor stikstof, betekent dat dan dat er nog maar beperkte ruimte voor onze boeren is, en dat de rest dus allemaal eruit moet, uitgekocht moet worden en moet verdwijnen? Wat is dan nog het perspectief voor die boeren? Ik hoor het graag van de minister-president. Worden die gewoon keihard aan de kant gezet? Wat betekent dat vervolgens voor de voedselzekerheid? Die gaat natuurlijk ook keihard onderuit.

Minister Jetten:

Nee, zeker niet. Maar boeren vragen ons wel dat we duidelijk zijn over wat waar kan. Ik denk dat dat ook heel terecht is. Dichter bij natuurgebieden zal je een ander type landbouw krijgen dan verder van die natuurgebieden af. Er liggen ook heel veel rapporten op ons te wachten om keuzes te maken. De onzekerheid waarin we boeren de afgelopen jaren hebben laten zitten, heeft hen niet geholpen. Je zal straks dus per locatie andere vormen van bedrijfsmodellen kunnen krijgen. Dan mag de overheid ook echt wel even de portemonnee trekken om boeren te helpen die omslag te maken.

De heer Van Hattem (PVV):

"Helpen de omslag te maken" is nog iets anders dan boeren uitkopen en bedrijven beëindigen. Wat is dan de verhouding tot die gestelde gebruiksruimte? Dat vind ik namelijk een nogal beklemmend begrip voor onze agrarische sector. Als de gebruiksruimte op een gegeven moment op is, beperkt is of voor andere doelen gebruikt moet worden, of als de natuur het niet meer aankan … Wanneer houdt de gebruiksruimte voor onze boeren op? Wat is hun perspectief dan nog?

Minister Jetten:

Ik had deze term misschien niet moeten gebruiken, zeg ik voordat die een eigen leven gaat leiden. Maar die term is in de gesprekken die wij met landbouworganisaties hadden door een van die organisaties zelf ingebracht, in de zin dat wij duidelijk moeten zijn over welke ruimte er voor hen is. Zij zijn namelijk ondernemers. Zij willen hun familiebedrijf voortzetten. Zij willen dat doen op een manier dat de overheid niet elk jaar weer met andere regeltjes aankomt, maar dat ze weten waar ze aan toe zijn, zodat ze hun boerenondernemerschap erop kunnen loslaten. Dat is de vraag die er vanuit hen is. Ik was vorige week nog bij Aeres, de agrarische hogeschool en het mbo in Dronten. Al die jonge mensen daar zeiden precies hetzelfde: wees nou eens duidelijk als overheid wat u de komende tien, vijftien jaar van ons verwacht en laat ons daarna met rust, want dan kunnen we het heel goed zelf organiseren. Dat is wat ik daarmee bedoel.

De voorzitter:

Tot slot.

De heer Van Hattem (PVV):

Ik hoorde de minister-president daarstraks toch echt duidelijk zeggen: gebruiksruimte voor stikstof. Daar werd het dus echt nadrukkelijk aan gekoppeld. Dan vraag ik me wel af: wat is daadwerkelijk het perspectief voor die boeren? Ze kunnen "laat ons de komende jaren met rust" zeggen, maar alles is nu gericht op de staat van het natuurherstel. Als die staat van natuurherstel doorslaggevend is voor de mate waarin een agrarisch bedrijf zich kan ontwikkelen, krijg je toch elke keer weer onzekerheid over stikstofnormen die worden opgelegd en over gerechtelijke uitspraken. De minister-president zei net duidelijk "wij moeten als overheid gaan ingrijpen en duidelijk onze piketpaaltjes neerzetten", om mijn eigen woorden te gebruiken. Ik hoor dan toch graag van de minister-president in hoeverre boeren de kans krijgen om zelf ongestoord door te gaan.

Minister Jetten:

Kijk, het totale doel in het coalitieakkoord is natuurlijk een toekomstperspectief voor de landbouwsector in combinatie met meer oog voor natuur. De landbouwsector is een van de meest toonaangevende sectoren die we in Nederland hebben, die ook wereldwijd hoog staat aangeschreven. Je kunt met elkaar een heel mooie sector weer een flinke steun in de rug geven in de komende jaren, maar dat vraagt wel om een overheid die ook handelt, in plaats van een overheid die alleen maar met zichzelf bezig is. Het is eigenlijk niet heel veel ingewikkelder dan dat. Maar in de beleidsbrief van de minister en de staatssecretaris zal hier binnenkort uitgebreider op worden ingegaan.

Brondocumenten

• 7 april 2026
  toezegging gedaan