Toezegging Verzoek doen aan de minister van Sociale Zaken om uitvoeriger op de vragen van het lid Van Rooijen met betrekking tot AOW in te gaan (36.848)

De minister van Algemene Zaken zegt de Kamer, naar aanleiding van een vraag van het lid Van Rooijen (50PLUS), toe de minister van Sociale Zaken te verzoeken in een brief wat uitvoeriger op zijn vragen met betrekking tot de AOW in te gaan.

Handelingen I 2025/2026, nr.24, item 8, p. 18-19.

De heer Van Rooijen (50PLUS):

(…)

Een combinatie van meer inflatie en minder economische groei dan waarmee op De Zwaluwenberg nog werd gerekend, haalt fors wat heipalen weg onder het regeringsgebouw. Graag hoort mijn fractie van de minister-president hoe de schadeprognoses voor onze economie inmiddels luiden en welke opties het kabinet ziet om daarmee om te gaan. Het is pijnlijk duidelijk dat de lastendruk in Nederland vergeleken met alle andere Europese landen zo hoog is dat wij zelf al een behoorlijk eind meewerken aan de strop om de nek van onze economie. Daarnaast werkt de regeldruk hier ook nog eens remmend op bijna elke economische activiteit. Wat gaat de premier eraan doen, vraag ik hem via de voorzitter.

(…)

50PLUS vraagt uitdrukkelijk aan de premier of hij bereid is om helemaal af te zien van de leeftijdsverhoging voor de AOW. Daar hebben wij het pensioenakkoord niet voor nodig. Ik zeg: o wee, blijf af van de AOW. Ik wacht de toezegging hierover van de premier af. U weet dat elke stem van 50PLUS in de Tweede en Eerste Kamer heel zwaar weegt. Ga gemiste bezuinigingen niet verhalen op de hoogte van de AOW of door AOW'ers belasting te laten betalen, let wel, over het kleinste deel van het pensioen, tot maar maximaal €20.000; sommigen weten dat misschien niet. Kan de premier 50PLUS ook toezeggen dat de koppeling van de AOW aan het minimumloon ook bij extra verhogingen in stand blijft, en dat de AOW niet direct gefiscaliseerd wordt, tegenover indirect zoals nu? Ik wil van de premier horen of hij dit klip-en-klaar toezegt.

Mijn fractie wil wel een suggestie doen om in de uitvoering van de AOW voor de toekomst structureel besparingen te vinden. Wij denken dan aan het toenemend aantal arbeidsmigranten, en ook wel buitenlandse studenten, die hier tijdelijk aanwezig zijn. Dat aantal zal eerder nog groeien dan afnemen. Zij bouwen AOW-rechten op en betalen daar ook premie voor. Als we niet oppassen, zitten we straks met enorme aantallen inmiddels weer in hun eigen land wonende mensen die hier een paar jaar hebben gewerkt en gewoond, en die rechten hebben opgebouwd. Maar dat kost een boel. Dat moet de Sociale Verzekeringsbank dan allemaal uitzoeken en verzorgen. Daar is de AOW niet voor opgezet. Wij stellen voor om elders wonende mensen met AOW-rechten maar zonder Nederlandse nationaliteit, uit te sluiten van het AOW-pensioen. Bij hun vertrek uit Nederland zou de betaalde premie met hen kunnen worden verrekend in de vorm van een eenmalige afkoop. Ik vraag de premier te reflecteren op dit voorstel, gelet op de grote voordelen hiervan, en zie zijn reactie hierop tegemoet.

Voorzitter. Dan de pensioenen. (…) Het steeds meer beleggen in vastrentende waarden om de dekkingsgraden van pensioenfondsen te beschermen tegen de pensioentransitie is ronduit rampzalig uitgepakt. De afgelopen vijf jaar zijn volgens de statistieken van De Nederlandsche Bank de vermogens van de Nederlandse pensioenfondsen met maar liefst 64 miljard gedaald, zonder rendement en zelfs met flinke verliezen, terwijl de beurzen records vestigden. Het afgelopen jaar was het rendement op onze nationale spaarpot, de pensioenpot, ruim 3% negatief. Negatief, met grote letters. Is de minister-president zich hiervan bewust? Wat vindt hij hiervan en, nog sterker, wat gaat hij hieraan doen?

Je kunt goochelen met rekenrentes en dekkingsgraden zoveel je wilt, maar je pensioen is uiteindelijk vrijwel volledig afhankelijk van de beleggingsresultaten. Dat is toch juist, zo vraag ik de premier. Je kunt nu al de toekomstige kortingen op pensioenen voorspellen. Mijn vraag aan hem is hoe hij dit gaat uitleggen aan de pensioengerechtigden en met name hoe hij dat gaat voorkomen. Graag een reactie.

(…)

Beleggingsbeleid is ook budgettair zeer belangrijk, zeg ik speciaal tegen de minister van Financiën, die blijkbaar heel goed luistert vanmiddag. Immers, over de pensioenuitkeringen wordt ruwweg een derde belasting betaald. Er is nu al een belastingclaim van 500 miljard. Met deze rampzalige uitkomsten verdwijnt dus ook een deel van onze toekomstige belastingopbrengsten. Het is niet moeilijk om uit te rekenen dat zelfs bij een bescheiden rendement van 3% over de afgelopen vijf jaar, het pensioenvermogen zou zijn gestegen tot bijna 2.000 miljard. Alleen over de extra inkomsten van dat hoge vermogen had je in de toekomst meer dan voldoende belasting kunnen heffen om de AOW-leeftijd niet te verhogen. Dat is allemaal verspeeld door de onzinnige pensioenregels van afgelopen kabinetten, met dijkbewaking via de bizarre boekhoudkundige dekkingsgraad. Niemand kan het volgen, behalve het kabinet blijkbaar. Vindt de premier nog steeds dat de dekkingsgraad een prima inzicht geeft in de financiële stand van zaken bij de pensioenen? Voor ons is het puur boekhouden.

Maar we zijn er nog niet. Door de oorlog in het Midden-Oosten mag verwacht worden dat de energieprijzen langdurig hoger zullen uitvallen, met alle gevolgen voor de inflatie en de rentestanden van dien. (…)

Al eerder voorspelde 50PLUS dat deze hele transitie op een complete loterij zou uitdraaien. Dat is precies wat er waarschijnlijk gaat gebeuren. Heeft het kabinet hier al over nagedacht of wordt dit weer aan de sociale partners overgelaten? Erkent het kabinet dat deze transitie een loterij is? Wat gaat de premier eraan doen om deze grote risico's te beperken? Graag een uitvoerig antwoord. Mijn mantra is al tien jaar: het is de rekenrente, stupid. (…)

Handelingen I 2025/2026, nr.24, item 8, p. 43.

Minister Jetten:

(…) Dan een hele hoop zeer specifieke en technische vragen van de heer Van Rooijen. Het is altijd gevaarlijk als je in een debat met hem probeert hem bevredigend te beantwoorden. Er zijn andere leden in het kabinet die dat veel beter kunnen doen dan de minister-president. Ik kan de heer Van Rooijen toezeggen dat de minister van Sociale Zaken in een brief wat uitvoeriger op zijn vragen zal ingaan. Dat lijkt me nuttiger dan dat ik dat nu in deze beperkte tijd doe. We kennen echter de waarschuwingen van de heer Van Rooijen ten aanzien van onder andere de rendementen.

Brondocumenten

• 7 april 2026
  toezegging gedaan